"Gümüş yüzük nasıl anlaşılır?" sorusu genellikle alışverişten sonra sorulur: yüzük geldi, parladı, ama birkaç haftada rengi döndü ya da parmakta yeşil iz bıraktı. Gerçek 925 ayar gümüş ile gümüş kaplama pirinç ya da "gümüş renkli" çelik, vitrinde aynı görünür. Aşağıdaki sekiz testi sırayla uygulayarak elinizdeki yüzüğün gümüş olup olmadığını evde büyük ölçüde anlayabilirsiniz; kesin sonuç için en sonda kuyumcu testini anlattık.
1. 925 damgası
Gerçek gümüş yüzüğün iç yüzeyinde "925" damgası bulunur; bu, alaşımın binde 925'inin saf gümüş olduğunu gösterir. Bazı ürünlerde "S925", "Ag925" ya da "Sterling" yazar. Damganın olmaması kesin sahtelik değildir (eski ve el yapımı ürünlerde atlanmış olabilir) ama damganın olması da tek başına yeterli değildir; damga kaplama ürüne de vurulabilir. Damgayı diğer testlerle birlikte değerlendirin. Ayar ve damga sistemini 925 ayar gümüş nedir yazısında anlattık.
2. Mıknatıs testi
Gümüş manyetik değildir. Güçlü bir mıknatıs (buzdolabı mıknatısı zayıf kalabilir) yüzüğü çekiyorsa ürün çelik ya da demir içeriklidir ve gümüş değildir. Mıknatısın çekmemesi ise gümüş olduğunu kanıtlamaz; pirinç ve bakır da manyetik değildir. Bu test yalnızca çelik taklitleri eler.
3. Beyaz bez testi
Temiz beyaz bir bezle yüzüğü birkaç saniye kuvvetlice ovun. Bezde hafif gri-siyah iz kalıyorsa bu iyi haberdir: gümüş havayla temas ettiğinde yüzeyde oluşan ince oksit tabakası beze geçer. Kaplama pirinç ve çelik iz bırakmaz. Yeni parlatılmış ya da rodyum kaplamalı gümüşte iz çıkmayabilir; birkaç gün bekleyip yeniden deneyin.
4. Buz testi
Gümüş, ısıyı en iyi ileten metallerden biridir. Yüzüğü oda sıcaklığında bir yüzeye koyun, üzerine küçük bir buz parçası bırakın. Gümüşse buz, yüzüğe değdiği noktadan sanki sıcak bir yüzeye konmuş gibi hızla erimeye başlar. Pirinç ve çelikte erime belirgin biçimde yavaştır. Geniş başlı yüzüklerde bu test daha net sonuç verir.
5. Ses testi
Gümüş, sert bir yüzeye hafifçe vurulduğunda ya da başka bir metalle tıklatıldığında yüksek, uzun süren berrak bir çınlama verir; pirinç ve kaplama ürünler daha kısa ve boğuk ses çıkarır. Karşılaştırma için gerçek olduğundan emin olduğunuz bir gümüş parçayla yan yana deneyin; kulak alışınca fark kolay duyulur.
6. Ağırlık ve yoğunluk
Gümüşün yoğunluğu santimetreküp başına 10,5 gramdır; pirinç 8,5, çelik 7,9'dur. Aynı boyuttaki gümüş yüzük, pirinç taklidinden yaklaşık yüzde 20 daha ağırdır. Mutfak terazisiyle gramı ölçüp ürün sayfasında yazan gramla karşılaştırın; 9 gram yazan yüzük 7 gram geliyorsa ya ilan yanlıştır ya da ürün gümüş değildir. Gram konusunu erkek gümüş yüzük kaç gram olmalı yazısında ayrıntılı ele aldık.
7. Yeşil iz ve kaplama aşınması
Parmakta yeşil iz, yüzükteki bakırın ter ile tepkimesidir ve neredeyse her zaman pirinç ya da düşük ayarlı ürünü gösterir. Gerçek 925 gümüş parmakta en fazla gri bir iz bırakır; yeşil bırakmaz. Kaplama ürünlerde bir başka işaret, yüzüğün en çok sürtünen kısımlarında (bant altı, baş kenarları) farklı renkte metalin ortaya çıkmasıdır. Gümüş kaplama aşındığında altından sarı pirinç görünür.
8. Kuyumcu testi: kesin sonuç
Evdeki testler eler, kuyumcu testi kanıtlar. Kuyumcu, yüzüğün görünmeyen bir noktasına bir damla nitrik asit damlatır: gümüşte damla krem-beyaz renk alır, pirinçte yeşile döner. Bazı kuyumcular XRF cihazıyla ayarı temassız ölçer ve alaşım oranını yüzde olarak verir. Bu testi evde yapmayın; nitrik asit cilde ve göze zararlıdır. Ücreti düşüktür ve pahalı bir yüzük için kesinlik sağlar.
İlan okurken sahteliği önceden yakalamak
- "Gümüş kaplama", "gümüş renkli", "925 kaplama": bunlar gümüş değildir.
- Gram yazılmamış: gerçek gümüşçü gramı yazar, çünkü fiyat grama göre hesaplanır.
- Hammaddenin altında fiyat: 10 gram "925 gümüş" yüzük birkaç yüz liraya satılıyorsa metal bedelini bile karşılamıyor demektir. Fiyat mantığını gümüş erkek yüzük fiyatları yazısında açıkladık.
- Taş adı uydurma: "siyah elmas", "obsidyen zirkon" gibi var olmayan tanımlar ürünün de güvenilmez olduğuna işarettir.
- Üretim yeri ve iade belirsiz: kendi atölyesi olan satıcı bunu söyler; 14 gün iade hakkı tanımayan satıcıdan gümüş almayın.
Gerçek gümüş alıyorsanız kararma normaldir
Birçok alıcı gümüş yüzüğün matlaşmasını sahtelik sanır; tersi doğrudur. Kararma gümüşün havadaki kükürtle verdiği doğal tepkidir ve kaplama ürünlerde görülmez. Bir dakikalık bez temizliğiyle geçer; yöntemleri gümüş yüzük kararır mı yazısında bulabilirsiniz.
Kendi atölyemizde ürettiğimiz her erkek gümüş yüzük 925 damgalıdır ve ürün sayfasında gram ağırlığı yazar; gümüş erkek yüzük modelleri arasında taşsız gümüş erkek yüzük ve taşlı gümüş erkek yüzük grupları aynı damga ve iade koşullarıyla satılır.
Taşlı yüzüklerde taş da sahte olabilir mi?
Gümüş gerçek olsa bile taşın adı yanlış yazılmış olabilir. Erkek yüzüklerindeki siyah taşların büyük çoğunluğu siyah zirkondur ve bu dürüstçe yazıldığında sorun yoktur; sorun, zirkonun "siyah elmas" ya da "oniks" diye satılmasıdır. Doğal oniks ve akik mat ve damarlıdır, cam gibi ışık kırmaz; zirkon ise parlak ve faset kesimlidir. Kaplan gözü ışıkta kayan bir şerit gösterir, firuze mat mavi-yeşildir ve damar taşır. Taşın adı ile görünümü uyuşmuyorsa satıcıya sorun; cevap alamıyorsanız ürünün diğer bilgilerine de güvenmeyin.
Rodyum kaplama ile gümüş kaplama aynı şey değil
"Kaplama" kelimesi iki farklı şeyi anlatır. Rodyum kaplama, gerçek 925 gümüşün üzerine beyazlığı korumak için uygulanan mikron inceliğinde bir katmandır; altındaki metal gümüştür ve ürün gerçek gümüş yüzüktür. Gümüş kaplama ise pirinç ya da çinko alaşımının üzerine ince gümüş sürülmesidir; altındaki metal gümüş değildir. İlanlarda "rodyum kaplamalı 925 ayar gümüş" ifadesi güven verir, "gümüş kaplama" ifadesi ise ürünün gümüş olmadığını açıkça söyler.
Sık Sorulan Sorular
Gümüş yüzük gerçek mi nasıl anlaşılır?
İç yüzeydeki 925 damgasına bakın, mıknatısla çekip çekmediğini deneyin, beyaz bezle ovunca gri iz bırakıp bırakmadığını kontrol edin. Kesin sonuç için kuyumcuda asit ya da XRF testi yaptırın.
925 damgası varsa kesin gümüş müdür?
Hayır. Damga kaplama ürüne de vurulabilir. Damgayı ağırlık, bez ve buz testleriyle birlikte değerlendirin; şüphede kuyumcu testi kesin cevabı verir.
Gümüş yüzük parmağı yeşil yapar mı?
Gerçek 925 gümüş yeşil iz bırakmaz; en fazla gri oksit izi bırakır. Yeşil iz, bakır ya da pirinç içerikli ürünün işaretidir.
Gümüş yüzük mıknatısa yapışır mı?
Hayır. Gümüş manyetik değildir; mıknatısın çektiği yüzük çelik ya da demir içerir. Çekmemesi ise tek başına gümüş olduğunu kanıtlamaz.